Winkhaus
STRONA GŁÓWNA   KONTAKT   WINKHAUS.COM   REDAKCJA   

Produkty WH OKNA Dotacje z UE O firmie Referencje WH SERWIS Kariera

okładka_WH_serwis.jpg

Winkhaus Serwis 2/2010  
 

Nowelizacja normy okiennej


 
 

Nowelizacja normy okiennej



1 lutego bieżącego roku zakończył się okres koegzystencji normy PN-EN 14351-1:20061 i systemów krajowych państw członkowskich Unii Europejskiej. Norma, wpisana do katalogu Polskich Norm w listopadzie 2006 roku, zmieniła radykalnie sposób potwierdzania zgodności z prawem stolarki budowlanej. W konsekwencji zmienił się sposób legalnego wprowadzania okien i drzwi do obrotu handlowego na terenie wszystkich krajów zrzeszonych w Europejskim Komitecie Normalizacyjnym (CEN).


Dotychczasowe krajowe systemy potwierdzania zgodności straciły rację bytu i zastąpił je jeden wspólny system oceny zgodności oparty na normie zharmonizowanej - zgodnie z zasadami ujednolicenia wymagań prawnych rynków Europejskiego Obszaru Ekonomicznego (EEA). Oznacza to w praktyce możliwości nieograniczonego dostępu do rynków zbytu wszystkich krajów europejskich bez konieczności wykonywania badań własności podstawowych na terenie tych krajów. Można posługiwać się tylko jednymi badaniami ITT2, wykonanymi przez jednostkę notyfikowaną w jednym z krajów członkowskich CEN. Oczywiście wspólne zasady oceny zgodności nie oznaczają takich samych wartości poszczególnych wymagań podstawowych i każdy kraj może je określać z uwzględnieniem własnej specyfiki i swoich celów gospodarczych.


Wprowadzenie tak skomplikowanego dokumentu, jakim jest norma okienna, poprzedziła wieloletnia praca, której głównym celem było wypracowanie wspólnych reguł postępowania, możliwych do zaakceptowania przez wszystkie kraje członkowskie CEN-u.
Okres czterech lat funkcjonowania normy 14351-1:2006 przyniósł szereg wątpliwości, dlatego też Europejski Komitet Normalizacyjny ustalił, iż koniec okresu koegzystencji, będzie datą nowelizacji normy, jej doprecyzowania i wyjaśnienia niektórych kwestii.


31 stycznia 2010 roku przyjęto Poprawkę nr 1 do tekstu normy, która zostanie wprowadzona we wszystkich krajach UE we wrześniu 2010 i zastąpi dotychczasowy dokument. Zakres zmian jest na tyle duży, że odbędzie się to poprzez wprowadzenie tekstu jednolitego opatrzonego numeracją EN 14351-1:2006 + A1:2010.
W niniejszym tekście pragnę zasygnalizować najważniejsze kwestie, które mogą zmienić nasz odbiór tego kluczowego dokumentu. Poprawka do normy nie zmienia w żaden sposób stosowanego systemu oceny zgodności ani stosowanych metod badawczych, natomiast precyzuje i uszczegóławia możliwości kaskadowego udzielania badań typu oraz zasad funkcjonowania zakładowej kontroli produkcji w systemie oceny zgodności okien i drzwi zewnętrznych.

Pierwsza zmiana polega na rozbiciu dotychczasowej spójnej koncepcji trzech norm dotyczących okien i drzwi, określanych kolejnymi częściami:
  • Część 1: Okna i drzwi zewnętrzne bez właściwości dotyczących odporności ogniowej i/lub dymoszczelności;
  • Część 3: Okna i drzwi zewnętrzne z właściwościami dotyczącymi odporności ogniowej i/lub dymoszczelności (projekt);
  • Część 2: Drzwi wewnętrzne bez właściwości dotyczących odporności ogniowej i/lub dymoszczelności (projekt);
i wprowadzeniu zamiast Części 3 normy o numerze 16034 (projekt), w której własności dymoszczelne i ognioodporne okien i drzwi zewnętrznych umieszczono w towarzystwie drzwi garażowych i przemysłowych. Zmiana ta odbywa się na etapie projektu normy, więc szkoda poświęcać jej więcej uwagi.


W normie pojawiają się dwa nowe pojęcia zdefiniowane w rozdziale 3:
  • Wartości przyjęte umownie (CAP3) dla własności, których nie trzeba badać podczas badań typu. Jest to wyjaśnienie sposobu wykorzystania wartości tabelarycznych i opisów (np. wartości dotyczące promieniowania, substancje niebezpieczne, współczynnik Ug szyby itp.).

  • Klasyfikacja bez konieczności przeprowadzenia dodatkowych badań (CWFT4), w której producent może odnieść się do określonych własności wyrobu bez konieczności dodatkowych badań. Jest to raczej metoda odpowiednia dla producentów, niestawiających swoim produktom wysokich wymagań jakościowych czy właściwości użytkowych, na co wskazują osiągi przyznane wyrobom o określonych właściwościach, przedstawione w Załączniku I.


W rozdziale 4.12 Przenikalność cieplna uaktualniono normę EN ISO 10077-1. Zamiast wersji z roku 2000 wykorzystano wersję z roku 2006, co spowodowało również weryfikację obliczeń wykonywanych zgodnie z poprzednią wersją normy. Sprowadza się ona do dodania do wartości uprzednio uzyskanych 0,1 W/m2K, a więc w konsekwencji pogorszenia wyników obliczeń. Z Załącznika J do normy można natomiast odczytać pogorszenie własności cieplnych wskutek zastosowania poprzeczek, szczeblin lub szprosów wewnętrznych i nakładanych.

W rozdziale 4.14 Przepuszczalność powietrza określono metodę badawczą EN 1026 jako metodę referencyjną oraz stworzono możliwość klasyfikacji wyrobu w oparciu o załącznik I. Niemniej jednak stosowanie metody prowadzi do uzyskania wyników przepuszczalności powietrza okien na poziomie klasy 2, co w konsekwencji oznacza niemożność określania własności akustycznych zgodnie z załącznikiem B do normy i konieczność wykonywania badań akustycznych zgodnie z normą EN ISO 140-3.

Całkowicie zmieniono rozdział 7 " Ocena zgodności", a zmiany te są kluczowe dla całej nowelizacji normy:
  • W punkcie 7.2.5 dotyczącym kaskadowania ITT omówiono wzbudzającą najwięcej emocji metodę wykorzystywania sprawozdania z badań wstępnych typu projektanta konstrukcji do deklarowania własności wyrobu przez innych producentów. Obecnie punkt ten jasno stwierdza, że dotyczy to konstrukcji wykonanych w identyczny sposób jak próbka poddana badaniom. Zgodność musi dotyczyć zastosowanej technologii, wszystkich komponentów i materiałów składowych, a na producencie wykorzystującym badania kaskadowe spoczywa obowiązek udowodnienia, że jego finalny produkt odpowiada wyrobowi, który został poddany ITT.

  • Punkt 7.3 poświęcony zakładowej kontroli produkcji (FPC5) precyzuje wymagania, które dotychczas określone były w sposób bardzo ogólny. Pojawiają się wymagania dotyczące personelu, precyzujące obszary odpowiedzialności, kompetencji i wzajemnych zależności pomiędzy pracownikami zajmującymi się zakładową kontrolą produkcji.

  • Punkt 7.3.7 wprowadza wymagania dotyczące możliwości zidentyfikowania i identyfikowalności (prześledzenie procesu powstania wyrobu) oraz sposobu znakowania wyrobów.

  • Punkt 7.3.9 opisuje wymagania dotyczące działań naprawczych w przypadku wystąpienia niezgodności i eliminowania przyczyn ich powstawania w przyszłości.
  • Punkt 7.4 poświęcony jest wstępnej kontroli produkcji i systemu FPC (system oceny zgodności 1), a sprawdzenie to powinno obejmować:

    • czy procedury udokumentowane są zgodnie z normą,
    • czy procesy produkcyjne i badania prowadzone są przez wykwalifikowany personel,
    • czy wyposażenie badawcze zapewniazgodność z udokumentowanymi procedurami producenta,
    • czy wyposażenie produkcyjne i badawcze oraz procesy są prowadzone i kontrolowane zgodnie z procedurami producenta,
    • czy dostępne są wyniki badań ITT, odpowiadające produkowanym wyrobom zgodnie z zasadami zakresu bezpośredniego zastosowania,
    • czy istnieją procedury określające postępowanie z niezgodnościami dotyczącymi materiałów i gotowych wyrobów,

  • Punkt 7.5 formułuje wymagania dotyczące kontroli funkcjonowania zakładowej kontroli produkcji i wymagań dotyczących częstotliwości badań gotowych wyrobów. Kontrola wykonywana zgodnie z planem badań musi obejmować porównanie osiąganych przez wyrób wyników z wartościami, które uzyskano w ramach badań ITT wykorzystywanych do deklarowania własności wyrobu. Istotne jest również to, iż wszelkie zmiany materiałów składowych muszą być zidentyfikowane, a ich wpływ na własności wyrobu zostanie określony z wykorzystaniem Załącznika A.


Efektem pośrednim zmian w normie jest dodanie trzech załączników:
  • Normatywnego "H": Dobór, przygotowanie, montaż i zabezpieczenie próbki badawczej okna dachowego zgodnie z EN 13823 i EN ISO 11925-2 oraz zakres bezpośredniego zastosowania, który dotyczy badań odporności na ogień.
  • Normatywnego "I": Klasyfikacja przepuszczalności powietrza wyrobów o określonych cechach - omówiony wcześniej przy okazji rozdziału 4.14.
  • Normatywnego "J": Przenikalność cieplna okien ze szprosami i szczeblinami - omówiony wcześniej przy okazji rozdziału 4.12.
  • Rozszerzono Załącznik ZA, który dopuszcza obecnie pewne ułatwienia, dotyczące ilości informacji towarzyszącej bezpośrednio znakowi CE. Zgodnie z tymi ułatwieniami dozwolone będzie przesunięcie informacji o osiągach wyrobu z etykiety do dokumentacji towarzyszącej.
Poprawka A1:2010 została przygotowana metodą przyśpieszoną (UAP6). W konsekwencji wprowadzone do normy zmiany nie wyczerpują listy koniecznych poprawek. O ich potrzebie świadczą wnioski jednostek badawczych, krajowych komitetów normalizacyjnych i organizacji producenckich, sformułowane podczas opiniowania aktualnie wprowadzonych zmian. Obecnego dokumentu nie należy więc traktować jako wersji ostatecznej. Ciągła praca jednostek notyfikowanych w ramach GNB-CPD7, która opiera się na informacjach i działaniach rynku, będzie przynosić kolejne wnioski i konkluzje. Być może znajdą się one w tekście normy przy kolejnym, odbywającym się raz na 5 lat, przeglądzie Norm Europejskich.



Bogdan Wójtowicz
Kierownik Techniczny Laboratorium Techniki Budowlanej



Więcej:
ltb@ltb.org.pl
 
 
Przypisy

1PN-EN 14351-1:2006 "Okna i drzwi. Norma wyrobu, właściwości eksploatacyjne.
Część 1: Okna i drzwi zewnętrzne bez właściwości dotyczących odporności ogniowej i/lub dymoszczelności."
2Initial Type Testing
3Conventionally Accepted Performance
4Classified Without the need for Further Testing
5Factory Production Control
6Unique Acceptance Procedure
7Group of Notified Bodies for Construction Product Directive
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Fraszki, portrety, kuplety
   
Powiększ

Rubrykę tę dedykujemy wyróżniającym się postaciom z branży okiennej. Oryginalny rysunek jest do nabycia w naszej redakcji. Uzyskaną kwotę przekażemy na konto fundacji Mam Marzenie.


Limeryk dla R.

Informatyk raz pewien z Włoszczowy
Biznesplan był wymyślił całkiem nowy:
Gdy na karku przedwiośnie,
Innym spada - mu rośnie...
To jest w branży przypadek wyjątkowy!


 

Rys. Pascal Gavillon

   
   
   
   
 
 
 
 
 
 
 


 


 

> Drukuj stronę

 

Adres redakcji

Winkhaus Serwis,
ul. Przemysłowa 1,
64-130 Rydzyna
winkhausserwis@winkhaus.com.pl
T +48 65 52 55 845
F +48 65 52 55 819